Efekt nocebo

– jaki wpływ na leczenie ma negatywne nastawienie

Nocebo to coś, o czym mówi się rzadko i większość z nas nie zdaje sobie nawet sprawy
z istnienia tego zjawiska. Czym jest efekt nocebo i kto jest narażony na jego występowanie?

To pojęcie pojawiło się już latach 60 XX wieku i może sugerować związek z placebo. Rzeczywiście: efekt placebo to występowaniu korzystnych efektów po przyjęciu neutralnej dla organizmu substancji a efekt nocebo oznacza wystąpienie negatywnych skutków ubocznych po jej przyjęciu.

Najprawdopodobniej wynika to przede wszystkim z negatywnego nastawienia pacjenta oraz strachu związanego z przyjmowaniem substancji.

Psychika ma duży wpływ na nasz stan zdrowia – pozytywne nastawienie może bardzo pomagać. Są badania, które potwierdzają, że w przypadku choroby nowotworowej wiara
w wyzdrowienie polepsza rokowania.

Podobnie może być z nastawieniem negatywnym – jeśli uważam, że preparat, który mam przyjąć, doprowadzi do skutków ubocznych, rzeczywiście może okazać się, iż wzrasta takie ryzyko.
Te potencjalne dolegliwości zależą od nastawienia pacjenta – jeżeli jest podatny na nocebo i np. poinformujemy go, że lek może wywołać senność, zaobserwuje u siebie właśnie taki objaw. Jeśli na ulotce przeczyta, że po zażyciu danego leku często występują mdłości, może ich doświadczyć. Nawet informacje od bliskich czy znajomych o szkodliwości pewnego preparatu mogą wywołać, po jego aplikacji, negatywne objawy.

W latach 80. przeprowadzono bardzo ciekawy eksperyment:  poinformowano osoby, że polega on na wykorzystaniu impulsów elektrycznych, po których częstym skutkiem ubocznym jest ból głowy. Po zakończeniu terapii 2/3 badanych zgłosiło bóle głowy, choć ani jedna osoba nie została poddana działaniu prądu. Ten eksperyment idealnie obrazuje efekt nocebo.

To zjawisko to nie magia, ale neurobiologia organizmu. Nastawienie pacjenta i jego oczekiwania wpływają na stężenie neuroprzekaźników, a także na aktywność specyficznych ośrodków w mózgu, Nocebo możemy łączyć z tak zwaną chorobą indukowaną, oznacza to, że pacjent poinformowany przez personel medyczny o objawach niepożądanych może je u siebie wytworzyć.
Naukowcy nie są w stanie w pełni tego wyjaśnić, bo nie u wszystkich osób, które są negatywnie nastawione i boją się, rzeczywiście wystąpią skutki uboczne. Niektórzy są bardziej podatni na nocebo niż inni.

Część lekarzy twierdzi, iż nocebo prawdopodobnie jest powiązane z reakcją na stres i co za tym idzie, zwiększonym wydzielaniem kortyzolu. Podwyższone stężenie tego hormonu może prowadzić do wystąpienia niekorzystnych objawów, które dana osoba uzna za skutek uboczny działania leku. Efekt nocebo częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn i bardziej narażone są osoby z zaburzeniami lękowymi czy depresją. Możemy przewidywać, że osoby z wysokim lękiem będą dokładniej czytały ulotki przed zażyciem leków i skupiają się na możliwych skutkach ubocznych.

Nocebo nie jest chorobą, nie możemy przewidzieć, u kogo taka reakcja nastąpi a u kogo nie. Są sposoby, aby to ryzyko zminimalizować. Pierwszy krok to zredukowanie stresu i negatywnego nastawienia związanego z farmakoterapią. Jeśli bardzo boimy się skutków ubocznych, najlepiej porozmawiać o tym z lekarzem. W niektórych przypadkach, jeśli każdorazowe przyjmowanie leków powoduje silny lęk i efekt nocebo, warto zgłosić się po pomoc do psychoterapeuty.

Wpływ muzyki na psychikę

Wpływ muzyki na psychikę

Od bardzo dawna wiadomo, że muzyka ma ogromny wpływ na człowieka i jego nastrój. Już w starożytności mówiono, że muzyka łagodzi obyczaje, pomaga leczyć, wspomaga trawienie. Słuchacze intuicyjnie wybierają odpowiednie dla siebie dźwięki. Poziom energii i samopoczucie...

Zespół Aspergera u dorosłych

Zespół Aspergera u dorosłych

            Zespół Aspergera to zaburzenie, które kojarzy się przede wszystkim z dziećmii młodzieżą. Prawdą jest, że najczęściej jest rozpoznawane we wczesnym wieku. Nie oznacza to jednak, że nie dotyka również osób starszych. Zespół Aspergera u dorosłych bywa trudny...

TERAPIA W PRAKTYCE

TERAPIA W PRAKTYCE

Bardzo wielu Pacjentów rozważając pomoc psychoterapeuty, nie wie czego się spodziewać, co budzi sporo obaw i może skutecznie odstraszyć od sięgnięcia po taką formę leczenia. Poniższy opis dotyczy głównie psychoterapii w nurcie psychodynamicznym, ale większość...

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA CZ.2.

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA CZ.2.

Aby wydostać się z pułapki warunkowego traktowania dziecka, warto zacząć od powiedzenia sobie STOP. Zadajmy sobie pytanie: „O co mi tak naprawdę chodzi, na czym mi zależy”. Zastanówmy się czy to, co robimy, jak odzywamy się...

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

Każdy chciałby być kochany takim, jakim jest. Dorośli i dzieci tęsknią za taką miłością. Bezwarunkowa akceptacja buduje w nas przekonane, że jesteśmy wystarczająco dobrzy i buduje nasze poczucie własnej wartości. W jaki sposób rodzice mogą okazywać swoim dzieciom...

Medytacja

Medytacja

 To czym jest medytacja, czy jak ma działać, może się różnić w zależności od tego, w jakiej tradycji ją praktykujemy. W najbardziej powszechnym, niereligijnym, rozumieniu, np.: w podejściu uważności, medytacja to stopniowe zaznajamianie się z samym sobą. To...

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) Zazwyczaj od leków z tej grupy lekarz zaczyna leczenie pacjenta chorego na depresję. Należą do nich: citalopram, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna i sertralina.  Jak sama nazwa wskazuje,...

Leki w depresji

Leki w depresji

Choroba afektywna jednobiegunowa, czyli depresja w jej umiarkowanym i głębokim nasileniu jest wskazaniem do farmakoterapii, czyli stosowaniu leków. Lekarz psychiatra ma do wyboru wiele różnych leków przeciwdepresyjnych. W większości przypadków można dobrać optymalny...

SYDROM SZTOCHOLMSKI

SYDROM SZTOCHOLMSKI

- kiedy ofiara broni kata. W latach 70 XX wieku, w jednym z banków w Sztokholmie zdarzył się napad. Napastnicy przez tydzień przetrzymywali jego pracowników. Kiedy sytuacja została opanowana i zakładnicy zostali uwolnieni, wydarzyło się coś czego nikt się nie...

Skip to content