SKUTKI DŁUGOFALOWEGO STRESU część 2

SKUTKI DŁUGOFALOWEGO STRESU część 2

Stres przewlekły, czyli inaczej mówiąc, długotrwałe przeciążenie organizmu, ma znaczący wpływ i na ciało – co nie dziwi – ale i na kondycję psychiczną. Niesie za sobą ryzyko wielu chorób psychicznych i zwiększa podatność na nie. Może być czynnikiem wyzwalającym genetyczne uwarunkowania, przysłowiową kroplą, która przepełniła czarę… Wśród najczęstszych objawów są:

• problemy z pamięcią i koncentracją, upośledzenie funkcji poznawczych

Kluczowe jest zrozumienie, że w naszym pełnym przeżywaniu życia biorą udział różne struktury mózgowe, głównie związane z układem limbicznym i korą mózgową. Do układu limbicznego należy ciało migdałowate i hipokamp. W trakcie doświadczania sytuacji skrajnie obciążającej, ciało migdałowate traci połączenie z hipokampem. Ciało migdałowate, czyli sygnalizator alarmowy mózgu umożliwia nam reakcje emocjonalne. Hipokamp natomiast nadaje sytuacji kontekst czasowo-przestrzenny, umieszczając dane zdarzenie w pewnej przestrzeni historycznej w naszym życiu. Aktywność hipokampa zostaje w trakcie sytuacji nadmiarowej wstrzymana. Skutkuje to problemami z pamięcią. Kolejną ważną strukturą naszego mózgu jest kora nowa. Płaty czołowe, które tworzą główną jej część, odpowiadają za mowę, abstrakcyjne myślenie, planowanie, wyobrażanie i odgrywanie przyszłych scenariuszy. W silnym lub długim stresie obserwujemy nadaktywność układu limbicznego i istotne ograniczenie działalności kory nowej – płatów czołowych.

• Rozdrażnienie, niestabilność emocjonalna

Pandemia skutkuje rożnymi obostrzeniami, zakazami i nakazami. Bez względu na to, co o tym myślimy, czy zgadzamy się z ich słusznością, czy nie, jest to coś znacząco ograniczającego naszą wolność. Kiedy jednak postrzegamy tę sytuację jako specjalnie wymierzoną w nasze dobro – skutki psychologiczne, które odczujemy będą silniejsze. Organicznie swobody skutkuje oporem psychicznym nazywanym reaktancją. Jest to wrodzony, naturalny mechanizm. Wiąże się z odczuwaniem różnych uczuć – szczególnie różnych odcieni gniewu. Rozdrażnienie jest jednym z nich i przy sytuacji długofalowego stresu może stać się względnie trwałym nastrojem.

• Zaburzenia nerwicowe [lękowe]

Tak jak większość zaburzeń psychicznych, zaburzenia lękowe powstają w wyniku interakcji czynników wrodzonych z czynnikami stresowymi. Jeżeli na pewną podatność – wynikającą z budowy i specyficznej aktywności ośrodkowego układu nerwowego – oddziałuje stres o nasileniu przewyższającym możliwości poradzenia sobie z nim, może dochodzić do rozwoju różnych objawów psychopatologicznych, w tym objawów lękowych. Możemy rozpoznać zaburzenia lękowe w postaci fobii, lęku napadowego, lęku uogólnionego, mieszanych zespołów lękowo-depresyjnych czy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Mimo dużej różnorodności objawów ich wspólną cechą jest nadmierny, uniemożliwiający przystosowanie się i normalne funkcjonowanie, lęk.

• Depresja

Depresja jest chorobą wieloprzyczynową, wielowątkową. Gdyby jednak spróbować znaleźć jeden z mechanizmów jej powstawania w sytuacji długofalowego stresu, to możemy się pokusić o znalezienie powiązania między chorobą a fizjologią stresu. Stres powoduje wzrost poziomu kortyzolu, zwanego hormonem stresu i jednoczesne obniżenie poziomu serotoniny i dopaminy w mózgu. Ich obniżone stężenie to jedna z poznanych przyczyn depresji.

• Zwiększone ryzyko nałogów

Substancje psychoaktywne, jak choćby alkohol, używane są masowo nie tylko jako „rozweselacz” przy różnych okazjach, uroczystościach, ale również jako „uspokajacz” czy „rozluźniacz”. W przewlekłym stresie okazji do korzystania z ich wpływu jest bardzo dużo. Łatwo może przerodzić się to w nawyk – jako szybki i na początku skuteczny środek na uspokojenie/ zapomnienie/rozluźnienie. Stąd tak duże ryzyko częstszego sięgania po alkohol, szczególnie kiedy ciało uzależnia się od substancji i reaguje głodem. Istnieje obawa, że stanie się to jedynym dostępnym środkiem nie tylko na stres, ale i na nowo powstały głód, który będzie kolejnym obciążeniem.

SYDROM SZTOCHOLMSKI

SYDROM SZTOCHOLMSKI

- kiedy ofiara broni kata. W latach 70 XX wieku, w jednym z banków w Sztokholmie zdarzył się napad. Napastnicy przez tydzień przetrzymywali jego pracowników. Kiedy sytuacja została opanowana i zakładnicy zostali uwolnieni, wydarzyło się coś czego nikt się nie...

DEPRESJA SEZONOWA

DEPRESJA SEZONOWA

Depresja sezonowa (SAD) jest jednym z rodzajów depresji. Tym, co ją wyróżnia, jest jej cykliczny, sezonowy przebieg. Epizody depresyjne pojawiają się późną jesienią lub wczesną zimąi trwają do wiosny, wtedy to dochodzi do poprawy nastroju. Bywa, że objawy choroby...

Jesień życia – cz. 2

Jesień życia – cz. 2

Praca Od wielu czynników zależy jakie znaczenie ma praca w życiu człowieka. Jednym z nich jest pokolenie kulturowe danej osoby. Ludzie, którzy byli wychowywani w szacunku do pracy, będą prawdopodobnie bardziej doceniali jej rolę niż ci, którzy żyli w środowisku, gdzie...

Jesień życia

Jesień życia

  Za oknem pierwsza jesienna pogoda, stąd temat dzisiejszego wpisu: jesień życia – starość. Rozwój człowieka, a tym samym proces jego starzenia się i przystosowania do różnych związanych z tym zmian jest ściśle powiązany z historią jego życia. W starości niejako...

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Ryzyko wyczerpania i chorób, frustracji i wypalenia zawodowego w obecnym świecie jest bardzo duże.  Wysokie wymagania, niestabilna sytuacja światowa i pandemiczna, nie sprzyjają zachowaniu równowagi wewnętrznej. Dlatego tak ważne jest, aby być na siebie uważnym i...

Odpoczynek i jego brak cz. 1

Odpoczynek i jego brak cz. 1

Żyjemy w pędzie, zadanie goni kolejne… Bierzemy na siebie ogrom obowiązków i czujemy, że wiele od nas zależy. Rytm dnia, mimo że regularny, przypomina raczej dyscyplinę sportową, podzieloną na etapy, gdzie liczy się tylko wygrana. Budzik, śniadanie na stojąco, sama...

TANOREKSJA

TANOREKSJA

Wśród różnorakich zaburzeń osobowości istnieje jedno, które w obecnej porze roku wydaje się wyjątkowo ważne do opisania, to tanoreksja. Zalicza się ją do zaburzeń wynikających z kultu własnego ciała. Osobie cierpiącej wciąż wydaje się, że wygląda bardzo blado, a przez...

Efekt nocebo

Efekt nocebo

– jaki wpływ na leczenie ma negatywne nastawienie Nocebo to coś, o czym mówi się rzadko i większość z nas nie zdaje sobie nawet sprawy z istnienia tego zjawiska. Czym jest efekt nocebo i kto jest narażony na jego występowanie? To pojęcie pojawiło się już latach 60 XX...

Autyzm i zespół Aspergera w nowej klasyfikacji icd 11

Autyzm i zespół Aspergera w nowej klasyfikacji icd 11

Symptomy świadczące o wystąpieniu spektrum autystycznego powinny pojawić się przed 2-3. rokiem życia. Czasami przedłuża się to na wczesne dzieciństwo. Rozpoznanie autyzmu jest skomplikowane, gdyż stopień nasilenia objawów, a także obraz chorobowy bywają bardzo różne....

Skip to content