„Uzależnienie od alkoholu – zwiększone ryzyko w pandemii” – cześć 1

Dotychczas nie znaleziono jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego jedni ludzie piją mniej, a inni więcej. Dlaczego jedni stają się alkoholikami, a inni nie, mimo że piją w sposób do siebie zbliżony. Podejmowano wiele prób znalezienia odpowiedzi na te pytania. Jeżeli zapyta się reprezentatywną grupę ludzi o to, dlaczego sięgają po alkohol, uzyska się różne odpowiedzi: najczęściej piją, aby ugasić pragnienie, aby się lepiej odprężyć i dobrze poczuć, ponieważ taki jest zwyczaj towarzyski, aby się dobrze bawić. Inni chcą złagodzić stresującą sytuację w domu, ochronić się przed depresją (łagodzić jej objawy), złagodzić nudę… Część osób odpowie: dlatego, że ktoś proponuje, że picie pomaga uzyskać pozycję w grupie rówieśniczej, ponieważ alkohol pomaga zasnąć czy w końcu: aby złagodzić kaca i z powodu uzależnienia od alkoholu…

Przedstawiona lista jest oczywiście niekompletna. Różnorodność tych odpowiedzi pozwala na podjęcie próby określenia motywów, dla których ludzie sięgają po alkohol. Okazuje się, że ludzie piją m.in. dla poprawy własnej samooceny, lepszej zabawy, zredukowania napięcia, obniżenia poczucia winy, a także w celach manipulacyjnych (otoczenie widzi, że cierpię, więc będzie dla mnie milsze a moje zachowania agresywne po alkoholu czy robienie różnych głupstw, jest prędzej rozgrzeszane niż na trzeźwo itp.).

Sytuacja pandemii obfituje w wiele okazji do przeżywania trudnych i niewygodnych uczuć, a poluzowanie obostrzeń, do spotkań towarzyskich i innych form spędzania czasu, które w naszym kręgu kulturowym są związane z piciem alkoholu.  Można pokusić się o wniosek, że ryzyko nadużywania jest dość spore, a co za tym idzie ryzyko uzależnienia się od substancji również wzrasta.

Mechanizmy powstawania uzależnienia nie są do końca rozpoznane i być może nigdy nie dadzą się jednoznacznie określić. Wydaje się, że niekorzystne byłoby tu podejście linearne-przyczynowo-skutkowe.

Warto byłoby raczej pomyśleć o kompleksie, czy splocie wzajemnie powiązanych i współoddziałujących na siebie okoliczności wewnętrznych i zewnętrznych, które mogą – nie muszą – prowadzić do rozwoju uzależnienia u danej osoby. Warto więc w tym miejscu posłużyć się myśleniem systemowym, które odciąża od poszukiwania determinant i uznawania ich za „jedyny istotny powód uzależnienia”. Nie byłoby to bowiem prawdziwe.

Najbardziej ogólny podział możliwych czynników, które mogą mieć wpływ na powstanie i rozwój uzależnienia, to czynniki społeczne, czynniki psychologiczne i czynniki biologiczne.

Czynniki społeczne

Mają tu znaczenie wzorce kulturowe, na które składają się standardy obyczajowe i postawy społeczne wobec używania substancji psychoaktywnych (używanie narkotyków przez pokolenie „dzieci kwiatów”; picie mocnych alkoholi w niektórych krajach wschodniej Europy.; proponowany abstynencki styl życia w krajach protestanckich itp.).

Kolejnym znaczącym czynnikiem społecznym jest środowisko rodzinne, w którym dokonuje się modelowanie postaw wobec stosowania substancji psychoaktywnych. Wbrew powszechnej opinii, że to grupa rówieśnicza jest miejscem inicjacji alkoholowej młodego człowieka, badania potwierdzają, że większość osób w Polsce pierwszy kontakt z alkoholem ma w swoim rodzinnym domu, tu też dostają pierwsze leki przeciwbólowe czy uspokajające, które torują drogę do chemicznej ulgi, co może stać się podstawą nałogowego regulowania uczuć w przyszłości.

Potwierdzonym badaniami ważnym czynnikiem w omawianym zakresie jest także dostępność środków psychoaktywnych (alkohol, narkotyki, leki itp.). Raport Brytyjskiego Królewskiego Kolegium Psychiatrycznego wskazuje na fakt, że zmniejszenie liczby punktów sprzedaży alkoholu o 1% spowodowałoby efekt zmniejszenia konsumpcji
o 2,5%.

Pomoc psychologiczna

Pomoc psychologiczna

Polski psychoterapeuta, Jerzy Mellibruda opisał dwa modele pomagania drugiej osobie w problemach osobistych.  Pierwszy model pomagania dominuje w życiu codziennym, a jednocześnie niesie ze sobą określone negatywne...

Psychoterapia

Psychoterapia

Co leczy w psychoterapii? Specyficzne i niespecyficzne czynniki leczące  Wielu potencjalnych pacjentów lub klientów psychoterapii zastanawia się, co i jak, i czy w ogóle takie odziaływanie leczy. Dużo łatwiej wyobrazić sobie, że połknięta tabletka ma realny wpływ na...

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Jednym ze sposobów, które mogą łagodzić lęk jest wiedza o tym, co się z nami dzieje i o tym, co może się dziać.  Unikanie tematu, umniejszanie go, odwracanie głowy – to naturalne ludzkie odruchy radzenia sobie, które jednak na dłuższą metę nie przynoszą ulgi i...

Ćwiczenia stabilizujące

Ćwiczenia stabilizujące

Jak poradzić sobie z tym, czego doświadczamy w sytuacji krytycznej i stresującej – praktyczne ćwiczenie stabilizujące układ nerwowy. Kiedy doświadczamy czegoś bardzo trudnego - reagujemy. Nasze ciało reaguje. Zachodzą w nim różne procesy, które fizjologicznie mają...

PSYCHOTERAPIA część 2

PSYCHOTERAPIA część 2

 Różnice w psychoterapii możemy również omawiać ze względu na bazę teoretyczną, z której korzysta terapeuta. Na przestrzeni lat powstały różne szkoły, z których każda kładzie nacisk na inne aspekty człowieka, jak również inaczej rozumieją one przyczyny patologii i co...

PSYCHOTERAPIA część 1

PSYCHOTERAPIA część 1

Wiele osób, w sytuacji trudnej pragnie uzyskać pomoc. Zgłaszają się do odpowiednich służb, lekarzy czy duchownych. Dość liczne grono, z tych potrzebujących wsparcia czy leczenia, zostaje skierowane do psychoterapeuty.  I w tym momencie pojawiają się wątpliwości i...

Zaburzenia snu – część 2

Zaburzenia snu – część 2

Lęki nocne Lęki nocne charakteryzują się nagłym wzbudzeniem i towarzyszącymi mu objawami napadu paniki czy krzykiem. Często, to też nadmierne pocenie się, rozszerzone źrenice czy mięsnie napięte do granic możliwości. Po obudzeniu się, osoba jest zwykle zdezorientowana...

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Sen definiujemy jako: „ stan obniżenia wrażliwości na bodźce, częściowej bezwładności i zwolnienia funkcji, połączony ze zniesieniem świadomości, występujący u człowieka i zwierząt wyższych w rytmie dobowym, na przemian z czuwaniem.” Czujemy się wypoczęci wtedy, kiedy...

Skip to content