Zaburzenia psychiczne dla laika, czyli jak zrozumieć diagnozę

Dzisiaj rozpoczniemy cykl artykułów o najczęstszych zaburzeniach ze sfery psychiki. Jest wiele niedomówień
i nieścisłości a także pytań w tym temacie, np.: co to jest zaburzenie dwubiegunowe, jak poznać depresję i czym się różni np. od zaburzeń adaptacyjnych związanych np. z sytuacją stresową i wiele, wiele innych.

Dość przejrzysta wydaje się być następująca  definicja zaburzenia psychicznego :

„… to wzorzec lub zespół zachowań, sposobów myślenia, czucia, postrzegania oraz innych czynności umysłowych
i relacji z innymi ludźmi, będący źródłem cierpienia lub utrudnień w indywidualnym funkcjonowaniu dotkniętej nimi osoby. Zaburzenia te mogą być utrwalone, nawracające, mogą stopniowo ustępować (remisja) lub przebiegać jako pojedynczy epizod.” *cyt.za: Stanisław Pużyński, Choroba psychiczna – problemy z definicją oraz miejscem
w diagnostyce i regulacjach prawnych, „Psychiatria Polska”, XLI (3), 2007.

 Na potrzeby tego cyklu wprowadzimy uproszczony i niepełny schemat z klasyfikacji ICD 10, według którego będą pojawiały się kolejne teksty. Wybór jest subiektywną opinią wynikającą z doświadczenia, o co najczęściej pytają osoby zainteresowane.

  • Zaburzenia osobowości i inne związane z nimi cechy
  • Zaburzenia nastroju
  • Zaburzenia lękowe i inne zaburzenia związane ze strachem
  • Schizofrenia i inne pierwotne zaburzenia psychotyczne
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne i inne współwystępujące zaburzenia
  • Zaburzenia jedzenia i odżywiania się
  • Zaburzenia snu i czuwania

Temat jest ważki a edukacja na tym polu stanowi jeden z filarów zdrowia psychicznego w obecnym, pandemicznym czasie. Badania epidemiologiczne zaburzeń psychicznych EZOP, przeprowadzone zgodnie
z metodologią Światowej Organizacji Zdrowia, ilustrują skalę zaburzeń psychicznych w Polsce.

 Stwierdzono w nim, że u około 25 % osób z badanej populacji można rozpoznać przynajmniej jedno zaburzenie [zgodnie z klasyfikacjami ICD-10 i DSM-IV] – co w skali kraju daje ponad 8 mln. dorosłych mieszkańców Polski

Do najczęstszych należały zaburzenia związane z używaniem substancji (12,8 %), w tym nadużywanie i uzależnienie od alkoholu (11,9 %) oraz nadużywanie i uzależnienie od narkotyków (1,4 % ).

Kolejna grupa zaburzeń pod względem rozpowszechnienia to zaburzenia nerwicowe, wśród których do najczęstszych należą fobie specyficzne (4,3 proc.) i fobie społeczne (1,8 proc.). Ogółem, wszystkie postacie zaburzeń nerwicowych dotyczą około 10 proc. Polaków, co daje około 2,5 mln osób.

Zaburzenia nastroju – depresja, dystymia i mania – łącznie rozpoznawano u 3,5 %  respondentów, co oznacza, że takimi problemami może być dotkniętych około 1,4 mln osób. Depresja, niezależnie od stopnia jej ciężkości, zgłaszana była przez 3 % badanych. Impulsywne zaburzenia zachowania (zaburzenia opozycyjno-buntownicze, zachowania eksplozywne), które mogą sygnalizować lub poprzedzać szereg innych stanów klinicznych, rozpoznawano u 3,5 % respondentów. Statystyki wskazują na ciągły wzrost tych parametrów.

Niepokojące dane płyną z raportu Komendy Głównej Policji, dotyczącego zamachów samobójczych. Liczba osób zmarłych w aktach samobójczych wzrosła o około 10 % w porównaniu z poprzednimi latami. Największą grupę stanowią młodzi mężczyźni w wieku 30-39 lat. Rośnie też liczba samobójstw wśród seniorów, blisko 1 500 osób, które odebrały sobie życie to osoby po 65. roku życia. Szczególnie jednak niepokojące są dane dotyczące wzrostu liczby samobójstw wśród dzieci. W grupie wiekowej od 7-12 lat było to aż 77%.

Do tej niepokojącej listy należy dodać osoby z zaburzeniami osobowości i psychozami, które w czasie pandemicznym funkcjonują gorzej, nie tylko z powodu przewlekłego stresu, ale i z powodu mniejszej dostępności do lekarzy i leczenia. Ten, wydawać by się mogło, prozaiczny powód jest przyczyną wielu komplikacji i pogłębionych stanów chorobowych u wszystkich wymienionych pacjentów, bez względu na rozpoznanie.

W kolejnych artykułach postaramy się przybliżyć, w sposób zrozumiały i przejrzysty, na czym polegają różne zaburzenia. Cdn.

Jesień życia – cz. 2

Jesień życia – cz. 2

Praca Od wielu czynników zależy jakie znaczenie ma praca w życiu człowieka. Jednym z nich jest pokolenie kulturowe danej osoby. Ludzie, którzy byli wychowywani w szacunku do pracy, będą prawdopodobnie bardziej doceniali jej rolę niż ci, którzy żyli w środowisku, gdzie...

Jesień życia

Jesień życia

  Za oknem pierwsza jesienna pogoda, stąd temat dzisiejszego wpisu: jesień życia – starość. Rozwój człowieka, a tym samym proces jego starzenia się i przystosowania do różnych związanych z tym zmian jest ściśle powiązany z historią jego życia. W starości niejako...

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Ryzyko wyczerpania i chorób, frustracji i wypalenia zawodowego w obecnym świecie jest bardzo duże.  Wysokie wymagania, niestabilna sytuacja światowa i pandemiczna, nie sprzyjają zachowaniu równowagi wewnętrznej. Dlatego tak ważne jest, aby być na siebie uważnym i...

Odpoczynek i jego brak cz. 1

Odpoczynek i jego brak cz. 1

Żyjemy w pędzie, zadanie goni kolejne… Bierzemy na siebie ogrom obowiązków i czujemy, że wiele od nas zależy. Rytm dnia, mimo że regularny, przypomina raczej dyscyplinę sportową, podzieloną na etapy, gdzie liczy się tylko wygrana. Budzik, śniadanie na stojąco, sama...

TANOREKSJA

TANOREKSJA

Wśród różnorakich zaburzeń osobowości istnieje jedno, które w obecnej porze roku wydaje się wyjątkowo ważne do opisania, to tanoreksja. Zalicza się ją do zaburzeń wynikających z kultu własnego ciała. Osobie cierpiącej wciąż wydaje się, że wygląda bardzo blado, a przez...

Efekt nocebo

Efekt nocebo

– jaki wpływ na leczenie ma negatywne nastawienie Nocebo to coś, o czym mówi się rzadko i większość z nas nie zdaje sobie nawet sprawy z istnienia tego zjawiska. Czym jest efekt nocebo i kto jest narażony na jego występowanie? To pojęcie pojawiło się już latach 60 XX...

Autyzm i zespół Aspergera w nowej klasyfikacji icd 11

Autyzm i zespół Aspergera w nowej klasyfikacji icd 11

Symptomy świadczące o wystąpieniu spektrum autystycznego powinny pojawić się przed 2-3. rokiem życia. Czasami przedłuża się to na wczesne dzieciństwo. Rozpoznanie autyzmu jest skomplikowane, gdyż stopień nasilenia objawów, a także obraz chorobowy bywają bardzo różne....

CHAD A BORDERLINE

CHAD A BORDERLINE

Podobieństwa i różnice: CHAD A BORDERLINE - Choroba afektywna dwubiegunowa a osobowość chwiejna emocjonalnie Istnieje sporo podobieństw między CHAD a borderline, stąd trudności diagnostyczne i problemyz doborem odpowiedniego leczenia. Na pierwszy rzut oka, osoby z...

Narcystyczne zaburzenie osobowości

Narcystyczne zaburzenie osobowości

Narcystyczne zaburzenie osobowości zostało wyodrębnione jako odrębna jednostka medyczna w 1990 roku. Jak każde zaburzenie, tak i to, występuje z różnym nasileniem. Można mówić, że to utrwalony wzorzec poczucia własnej wielkości (w fantazjach lub zachowaniu),...

Skip to content