Zaburzenia psychiczne dla laika, czyli jak zrozumieć diagnozę

Dzisiaj rozpoczniemy cykl artykułów o najczęstszych zaburzeniach ze sfery psychiki. Jest wiele niedomówień
i nieścisłości a także pytań w tym temacie, np.: co to jest zaburzenie dwubiegunowe, jak poznać depresję i czym się różni np. od zaburzeń adaptacyjnych związanych np. z sytuacją stresową i wiele, wiele innych.

Dość przejrzysta wydaje się być następująca  definicja zaburzenia psychicznego :

„… to wzorzec lub zespół zachowań, sposobów myślenia, czucia, postrzegania oraz innych czynności umysłowych
i relacji z innymi ludźmi, będący źródłem cierpienia lub utrudnień w indywidualnym funkcjonowaniu dotkniętej nimi osoby. Zaburzenia te mogą być utrwalone, nawracające, mogą stopniowo ustępować (remisja) lub przebiegać jako pojedynczy epizod.” *cyt.za: Stanisław Pużyński, Choroba psychiczna – problemy z definicją oraz miejscem
w diagnostyce i regulacjach prawnych, „Psychiatria Polska”, XLI (3), 2007.

 Na potrzeby tego cyklu wprowadzimy uproszczony i niepełny schemat z klasyfikacji ICD 10, według którego będą pojawiały się kolejne teksty. Wybór jest subiektywną opinią wynikającą z doświadczenia, o co najczęściej pytają osoby zainteresowane.

  • Zaburzenia osobowości i inne związane z nimi cechy
  • Zaburzenia nastroju
  • Zaburzenia lękowe i inne zaburzenia związane ze strachem
  • Schizofrenia i inne pierwotne zaburzenia psychotyczne
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne i inne współwystępujące zaburzenia
  • Zaburzenia jedzenia i odżywiania się
  • Zaburzenia snu i czuwania

Temat jest ważki a edukacja na tym polu stanowi jeden z filarów zdrowia psychicznego w obecnym, pandemicznym czasie. Badania epidemiologiczne zaburzeń psychicznych EZOP, przeprowadzone zgodnie
z metodologią Światowej Organizacji Zdrowia, ilustrują skalę zaburzeń psychicznych w Polsce.

 Stwierdzono w nim, że u około 25 % osób z badanej populacji można rozpoznać przynajmniej jedno zaburzenie [zgodnie z klasyfikacjami ICD-10 i DSM-IV] – co w skali kraju daje ponad 8 mln. dorosłych mieszkańców Polski

Do najczęstszych należały zaburzenia związane z używaniem substancji (12,8 %), w tym nadużywanie i uzależnienie od alkoholu (11,9 %) oraz nadużywanie i uzależnienie od narkotyków (1,4 % ).

Kolejna grupa zaburzeń pod względem rozpowszechnienia to zaburzenia nerwicowe, wśród których do najczęstszych należą fobie specyficzne (4,3 proc.) i fobie społeczne (1,8 proc.). Ogółem, wszystkie postacie zaburzeń nerwicowych dotyczą około 10 proc. Polaków, co daje około 2,5 mln osób.

Zaburzenia nastroju – depresja, dystymia i mania – łącznie rozpoznawano u 3,5 %  respondentów, co oznacza, że takimi problemami może być dotkniętych około 1,4 mln osób. Depresja, niezależnie od stopnia jej ciężkości, zgłaszana była przez 3 % badanych. Impulsywne zaburzenia zachowania (zaburzenia opozycyjno-buntownicze, zachowania eksplozywne), które mogą sygnalizować lub poprzedzać szereg innych stanów klinicznych, rozpoznawano u 3,5 % respondentów. Statystyki wskazują na ciągły wzrost tych parametrów.

Niepokojące dane płyną z raportu Komendy Głównej Policji, dotyczącego zamachów samobójczych. Liczba osób zmarłych w aktach samobójczych wzrosła o około 10 % w porównaniu z poprzednimi latami. Największą grupę stanowią młodzi mężczyźni w wieku 30-39 lat. Rośnie też liczba samobójstw wśród seniorów, blisko 1 500 osób, które odebrały sobie życie to osoby po 65. roku życia. Szczególnie jednak niepokojące są dane dotyczące wzrostu liczby samobójstw wśród dzieci. W grupie wiekowej od 7-12 lat było to aż 77%.

Do tej niepokojącej listy należy dodać osoby z zaburzeniami osobowości i psychozami, które w czasie pandemicznym funkcjonują gorzej, nie tylko z powodu przewlekłego stresu, ale i z powodu mniejszej dostępności do lekarzy i leczenia. Ten, wydawać by się mogło, prozaiczny powód jest przyczyną wielu komplikacji i pogłębionych stanów chorobowych u wszystkich wymienionych pacjentów, bez względu na rozpoznanie.

W kolejnych artykułach postaramy się przybliżyć, w sposób zrozumiały i przejrzysty, na czym polegają różne zaburzenia. Cdn.

Utraty

Utraty

Za oknami szarość i deszcz, jesień ponura i mokra. Dla części z nas to czas trudniejszy niż inne pory roku, bardziej refleksyjny i depresyjny. W takim właśnie momencie przychodzą do nas różne myśli i wspomnienia o tych którzy odeszli, o niespełnionych marzeniach i...

LĘK – PRZYCZYNY

LĘK – PRZYCZYNY

Zdarza się, że osoby z zaburzeniami lękowymi pytają jak to się stało, że właśnie one cierpią na tę chorobę. Szukają przyczyn swojego stanu, który utrudnia a czasami zaburza ich życie i funkcjonowanie. Zwykle odkrywają, że to jakiś czynnik psychologiczny bądź trudna...

Lęk -„przewodnik”

Lęk -„przewodnik”

W związku z duża popularnością traktowania Internetu jako „lekarza pierwszego kontaktu” krótka ściąga dla zainteresowanych czyli „Przewodnik” po zaburzeniach lękowych ze względu na objawy Co mi jest ? Informacje dodatkowe Co zrobić? FOBIA SPOŁECZNA   czerwienienie...

Zaburzenia lękowe cz. 2.

Zaburzenia lękowe cz. 2.

W przeciwieństwie do opisanych w poprzedniej części fobii, są  też lęki niedające się przypisać do konkretnych rzeczy czy sytuacji. Możemy  wśród nich wymienić:            Lęki napadowe (paniczne – bardzo silne przerażenie i napady paniki, którym towarzyszy uczucie...

Zaburzenia lękowe cz. 1.

Zaburzenia lękowe cz. 1.

Zwykły strach odgrywa w życiu człowieka nieocenioną rolę. Służy do tego, aby ratować jego zdrowie lub życie. Sprawia, że organizm szybko reaguje na realne zagrożenia. A co się dzieje, jeśli ktoś panicznie się boi, jego ciało mobilizuje się do konfrontacji  z...

Zaburzenia nastroju/afektu

Zaburzenia nastroju/afektu

Każdy z nas doświadcza różnych emocji - złości, radości, wstydu czy bardziej złożonych kompleksów jak poczucie winy czy miłość. Czasami jednak ilość i natężenie tych uczuć w znaczący sposób zmienia nasze życie i powoduje, że stajemy się powolnymi sługami naszych...

Co to są zaburzenia osobowości?

Co to są zaburzenia osobowości?

Omawiając różne zaburzenia, należałoby opisać czego one właściwie dotyczą, co zaburzają… Zacznijmy od zastanowienia się nad tym, czym jest osobowość. Opisów jest mnóstwo, bo i temat bardzo skomplikowany i obszerny, ale możemy się pokusić o roboczą definicję: to...

Metody leczenia uzależnień – psychoterapia

Metody leczenia uzależnień – psychoterapia

Badania efektywności leczenia uzależnienia od alkoholu dowiodły, że najbardziej skuteczną formą pomocy osobom uzależnionym jest psychoterapia. Farmakoterapia wspiera psychoterapię oraz znajduje zastosowanie w leczeniu alkoholowych zespołów abstynencyjnych, powikłań...

Skip to content