Zaburzenia psychiczne dla laika, czyli jak zrozumieć diagnozę

Dzisiaj rozpoczniemy cykl artykułów o najczęstszych zaburzeniach ze sfery psychiki. Jest wiele niedomówień
i nieścisłości a także pytań w tym temacie, np.: co to jest zaburzenie dwubiegunowe, jak poznać depresję i czym się różni np. od zaburzeń adaptacyjnych związanych np. z sytuacją stresową i wiele, wiele innych.

Dość przejrzysta wydaje się być następująca  definicja zaburzenia psychicznego :

„… to wzorzec lub zespół zachowań, sposobów myślenia, czucia, postrzegania oraz innych czynności umysłowych
i relacji z innymi ludźmi, będący źródłem cierpienia lub utrudnień w indywidualnym funkcjonowaniu dotkniętej nimi osoby. Zaburzenia te mogą być utrwalone, nawracające, mogą stopniowo ustępować (remisja) lub przebiegać jako pojedynczy epizod.” *cyt.za: Stanisław Pużyński, Choroba psychiczna – problemy z definicją oraz miejscem
w diagnostyce i regulacjach prawnych, „Psychiatria Polska”, XLI (3), 2007.

 Na potrzeby tego cyklu wprowadzimy uproszczony i niepełny schemat z klasyfikacji ICD 10, według którego będą pojawiały się kolejne teksty. Wybór jest subiektywną opinią wynikającą z doświadczenia, o co najczęściej pytają osoby zainteresowane.

  • Zaburzenia osobowości i inne związane z nimi cechy
  • Zaburzenia nastroju
  • Zaburzenia lękowe i inne zaburzenia związane ze strachem
  • Schizofrenia i inne pierwotne zaburzenia psychotyczne
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne i inne współwystępujące zaburzenia
  • Zaburzenia jedzenia i odżywiania się
  • Zaburzenia snu i czuwania

Temat jest ważki a edukacja na tym polu stanowi jeden z filarów zdrowia psychicznego w obecnym, pandemicznym czasie. Badania epidemiologiczne zaburzeń psychicznych EZOP, przeprowadzone zgodnie
z metodologią Światowej Organizacji Zdrowia, ilustrują skalę zaburzeń psychicznych w Polsce.

 Stwierdzono w nim, że u około 25 % osób z badanej populacji można rozpoznać przynajmniej jedno zaburzenie [zgodnie z klasyfikacjami ICD-10 i DSM-IV] – co w skali kraju daje ponad 8 mln. dorosłych mieszkańców Polski

Do najczęstszych należały zaburzenia związane z używaniem substancji (12,8 %), w tym nadużywanie i uzależnienie od alkoholu (11,9 %) oraz nadużywanie i uzależnienie od narkotyków (1,4 % ).

Kolejna grupa zaburzeń pod względem rozpowszechnienia to zaburzenia nerwicowe, wśród których do najczęstszych należą fobie specyficzne (4,3 proc.) i fobie społeczne (1,8 proc.). Ogółem, wszystkie postacie zaburzeń nerwicowych dotyczą około 10 proc. Polaków, co daje około 2,5 mln osób.

Zaburzenia nastroju – depresja, dystymia i mania – łącznie rozpoznawano u 3,5 %  respondentów, co oznacza, że takimi problemami może być dotkniętych około 1,4 mln osób. Depresja, niezależnie od stopnia jej ciężkości, zgłaszana była przez 3 % badanych. Impulsywne zaburzenia zachowania (zaburzenia opozycyjno-buntownicze, zachowania eksplozywne), które mogą sygnalizować lub poprzedzać szereg innych stanów klinicznych, rozpoznawano u 3,5 % respondentów. Statystyki wskazują na ciągły wzrost tych parametrów.

Niepokojące dane płyną z raportu Komendy Głównej Policji, dotyczącego zamachów samobójczych. Liczba osób zmarłych w aktach samobójczych wzrosła o około 10 % w porównaniu z poprzednimi latami. Największą grupę stanowią młodzi mężczyźni w wieku 30-39 lat. Rośnie też liczba samobójstw wśród seniorów, blisko 1 500 osób, które odebrały sobie życie to osoby po 65. roku życia. Szczególnie jednak niepokojące są dane dotyczące wzrostu liczby samobójstw wśród dzieci. W grupie wiekowej od 7-12 lat było to aż 77%.

Do tej niepokojącej listy należy dodać osoby z zaburzeniami osobowości i psychozami, które w czasie pandemicznym funkcjonują gorzej, nie tylko z powodu przewlekłego stresu, ale i z powodu mniejszej dostępności do lekarzy i leczenia. Ten, wydawać by się mogło, prozaiczny powód jest przyczyną wielu komplikacji i pogłębionych stanów chorobowych u wszystkich wymienionych pacjentów, bez względu na rozpoznanie.

W kolejnych artykułach postaramy się przybliżyć, w sposób zrozumiały i przejrzysty, na czym polegają różne zaburzenia. Cdn.

Pomoc psychologiczna

Pomoc psychologiczna

Polski psychoterapeuta, Jerzy Mellibruda opisał dwa modele pomagania drugiej osobie w problemach osobistych.  Pierwszy model pomagania dominuje w życiu codziennym, a jednocześnie niesie ze sobą określone negatywne...

Psychoterapia

Psychoterapia

Co leczy w psychoterapii? Specyficzne i niespecyficzne czynniki leczące  Wielu potencjalnych pacjentów lub klientów psychoterapii zastanawia się, co i jak, i czy w ogóle takie odziaływanie leczy. Dużo łatwiej wyobrazić sobie, że połknięta tabletka ma realny wpływ na...

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Jednym ze sposobów, które mogą łagodzić lęk jest wiedza o tym, co się z nami dzieje i o tym, co może się dziać.  Unikanie tematu, umniejszanie go, odwracanie głowy – to naturalne ludzkie odruchy radzenia sobie, które jednak na dłuższą metę nie przynoszą ulgi i...

Ćwiczenia stabilizujące

Ćwiczenia stabilizujące

Jak poradzić sobie z tym, czego doświadczamy w sytuacji krytycznej i stresującej – praktyczne ćwiczenie stabilizujące układ nerwowy. Kiedy doświadczamy czegoś bardzo trudnego - reagujemy. Nasze ciało reaguje. Zachodzą w nim różne procesy, które fizjologicznie mają...

PSYCHOTERAPIA część 2

PSYCHOTERAPIA część 2

 Różnice w psychoterapii możemy również omawiać ze względu na bazę teoretyczną, z której korzysta terapeuta. Na przestrzeni lat powstały różne szkoły, z których każda kładzie nacisk na inne aspekty człowieka, jak również inaczej rozumieją one przyczyny patologii i co...

PSYCHOTERAPIA część 1

PSYCHOTERAPIA część 1

Wiele osób, w sytuacji trudnej pragnie uzyskać pomoc. Zgłaszają się do odpowiednich służb, lekarzy czy duchownych. Dość liczne grono, z tych potrzebujących wsparcia czy leczenia, zostaje skierowane do psychoterapeuty.  I w tym momencie pojawiają się wątpliwości i...

Zaburzenia snu – część 2

Zaburzenia snu – część 2

Lęki nocne Lęki nocne charakteryzują się nagłym wzbudzeniem i towarzyszącymi mu objawami napadu paniki czy krzykiem. Często, to też nadmierne pocenie się, rozszerzone źrenice czy mięsnie napięte do granic możliwości. Po obudzeniu się, osoba jest zwykle zdezorientowana...

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Sen definiujemy jako: „ stan obniżenia wrażliwości na bodźce, częściowej bezwładności i zwolnienia funkcji, połączony ze zniesieniem świadomości, występujący u człowieka i zwierząt wyższych w rytmie dobowym, na przemian z czuwaniem.” Czujemy się wypoczęci wtedy, kiedy...

Skip to content