trauma

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Jednym ze sposobów, które mogą łagodzić lęk jest wiedza o tym, co się z nami dzieje

i o tym, co może się dziać.  Unikanie tematu, umniejszanie go, odwracanie głowy – to naturalne ludzkie odruchy radzenia sobie, które jednak na dłuższą metę nie przynoszą ulgi i zdrowia.

 Przyszło nam żyć w „ciekawych czasach”, na traumę Covida nakłada się sytuacja wojny u naszych sąsiadów… Wszyscy jesteśmy straumatyzowani, w większym lub mniejszym stopniu, i ma to bezpośredni wpływ na zdolność radzenia sobie z kolejnym wydarzeniem wykraczającym poza zakres normalnych ludzkich doświadczeń.

W medycznej klasyfikacji chorób ICD11 zostały wyróżnione i opisane dwie formy stresu pourazowego: zespół stresu pourazowego i złożony zespół stresu pourazowego. Różnica dotyczy jednorazowej ekspozycji na wydarzenie/wydarzenia przerażające i groźne lub przedłużania się i powtarzania ich w sytuacji niemożności ucieczki. Mówiąc prościej, prosty zespół to, np. wypadek drogowy, który miał miejsce w jakimś konkretnym czasie a złożony zespół to właśnie to, co dzieje się teraz. Doświadczenie traumy utraty ojczyzny, utraty domu, uraty bliskich i stan, w którym to nadal trwa i może zdarzyć się praktycznie wszystko, to rzeczywistość, która niosą w sobie uchodźcy z Ukrainy.

 Możemy spodziewać się osób w ogromnym lęku, który będzie manifestował się albo pozornym spokojem i zamrożeniem albo trudnościami w regulowaniu emocji = wybuchami płaczu albo złości, nawracającymi koszmarami, wszechobecnym poczuciem wstydu, winy i porażki. Takie osoby nie będą łatwo wchodzić w relacje, coś co jest bazowe dla nas ludzi – poczucie bezpieczeństwa – legło w gruzach.

Pomocne w rozumieniu i tego co dzieje się są różne modele teoretyczne, które powstały na bazie wcześniejszych doświadczeń z katastrofami czy wojnami. Jednym z nich jest „krzywa katastrofy” Ferberowa i Gordona. Mówi ona o kolejnych fazach radzenia sobie jednostki, ale i całego społeczeństwa z traumami. Modele upraszczają rzeczywistość i dodatkowo obecnie jesteśmy w „procesie traumy” a nie po niej, ale dają chociaż orientacyjną wiedzę o tym, co może się wydarzyć:

Faza początkowa to szok i lęk. To automatyczna reakcja na sytuację niespodziewaną i zagrażającą.

Faza druga jest nazwana heroiczną – może trwać około tygodnia – to czas, kiedy społeczności i pojedynczy ludzie podejmują ryzyko w celu ochrony życia i mienia, jest wiele aktów altruizmu i bohaterstwa.

Faza „miodowego miesiąca” – do około 2 miesięcy. To czas współdziałania i pomocy. Ludzie wspierają się i okazują sobie dużo serdeczności, ale i realnie budują nową wspólną przestrzeń. Dominuje aktywność i spora dawka optymizmu.

Faza rozczarowania – do około roku lub dłużej. Najtrudniejszy czas dla osób po traumie i całych społeczeństw. Po czasie wspierania przez instytucje i społecznej solidarności następuje poczucie izolacji, porzucenia. Zaczyna dominować depresyjny stan a traumy z przeszłości się reaktywują.

Faza rekonstrukcji -kilka lat – to powolny powrót do normalności, z okresami smutku i żalu. To czas mierzenia się ze stratą.

Podział ten może pomóc i nam zrozumieć co się dzieje, może pomóc naszym sąsiadom, którzy uciekają przed agresja i ludobójstwem, może pomóc instytucjom przygotować się zawczasu na sytuacje kryzysowe. Może też dać trochę ulgi i taką wiedzę, że wszystko mija… i to dobre, ale i to złe.

Pomoc psychologiczna

Pomoc psychologiczna

Polski psychoterapeuta, Jerzy Mellibruda opisał dwa modele pomagania drugiej osobie w problemach osobistych.  Pierwszy model pomagania dominuje w życiu codziennym, a jednocześnie niesie ze sobą określone negatywne...

Psychoterapia

Psychoterapia

Co leczy w psychoterapii? Specyficzne i niespecyficzne czynniki leczące  Wielu potencjalnych pacjentów lub klientów psychoterapii zastanawia się, co i jak, i czy w ogóle takie odziaływanie leczy. Dużo łatwiej wyobrazić sobie, że połknięta tabletka ma realny wpływ na...

Ćwiczenia stabilizujące

Ćwiczenia stabilizujące

Jak poradzić sobie z tym, czego doświadczamy w sytuacji krytycznej i stresującej – praktyczne ćwiczenie stabilizujące układ nerwowy. Kiedy doświadczamy czegoś bardzo trudnego - reagujemy. Nasze ciało reaguje. Zachodzą w nim różne procesy, które fizjologicznie mają...

PSYCHOTERAPIA część 2

PSYCHOTERAPIA część 2

 Różnice w psychoterapii możemy również omawiać ze względu na bazę teoretyczną, z której korzysta terapeuta. Na przestrzeni lat powstały różne szkoły, z których każda kładzie nacisk na inne aspekty człowieka, jak również inaczej rozumieją one przyczyny patologii i co...

PSYCHOTERAPIA część 1

PSYCHOTERAPIA część 1

Wiele osób, w sytuacji trudnej pragnie uzyskać pomoc. Zgłaszają się do odpowiednich służb, lekarzy czy duchownych. Dość liczne grono, z tych potrzebujących wsparcia czy leczenia, zostaje skierowane do psychoterapeuty.  I w tym momencie pojawiają się wątpliwości i...

Zaburzenia snu – część 2

Zaburzenia snu – część 2

Lęki nocne Lęki nocne charakteryzują się nagłym wzbudzeniem i towarzyszącymi mu objawami napadu paniki czy krzykiem. Często, to też nadmierne pocenie się, rozszerzone źrenice czy mięsnie napięte do granic możliwości. Po obudzeniu się, osoba jest zwykle zdezorientowana...

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Sen definiujemy jako: „ stan obniżenia wrażliwości na bodźce, częściowej bezwładności i zwolnienia funkcji, połączony ze zniesieniem świadomości, występujący u człowieka i zwierząt wyższych w rytmie dobowym, na przemian z czuwaniem.” Czujemy się wypoczęci wtedy, kiedy...

Zaburzenia odżywiania cz.4 – przyczyny i leczenie

Zaburzenia odżywiania cz.4 – przyczyny i leczenie

Osoby z zaburzeniami odżywiania uzależniają życiowy sukces od swojej wagi i złudnej kontroli nad ciałem. Wydaje im się, że schudnięcie będzie gwarantem sukcesu towarzyskiego, powodzenia w miłości, lepszej organizacji pracy, dobrych wyników w nauce.Problem jednak, to...

Skip to content