trauma

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Jednym ze sposobów, które mogą łagodzić lęk jest wiedza o tym, co się z nami dzieje

i o tym, co może się dziać.  Unikanie tematu, umniejszanie go, odwracanie głowy – to naturalne ludzkie odruchy radzenia sobie, które jednak na dłuższą metę nie przynoszą ulgi i zdrowia.

 Przyszło nam żyć w „ciekawych czasach”, na traumę Covida nakłada się sytuacja wojny u naszych sąsiadów… Wszyscy jesteśmy straumatyzowani, w większym lub mniejszym stopniu, i ma to bezpośredni wpływ na zdolność radzenia sobie z kolejnym wydarzeniem wykraczającym poza zakres normalnych ludzkich doświadczeń.

W medycznej klasyfikacji chorób ICD11 zostały wyróżnione i opisane dwie formy stresu pourazowego: zespół stresu pourazowego i złożony zespół stresu pourazowego. Różnica dotyczy jednorazowej ekspozycji na wydarzenie/wydarzenia przerażające i groźne lub przedłużania się i powtarzania ich w sytuacji niemożności ucieczki. Mówiąc prościej, prosty zespół to, np. wypadek drogowy, który miał miejsce w jakimś konkretnym czasie a złożony zespół to właśnie to, co dzieje się teraz. Doświadczenie traumy utraty ojczyzny, utraty domu, uraty bliskich i stan, w którym to nadal trwa i może zdarzyć się praktycznie wszystko, to rzeczywistość, która niosą w sobie uchodźcy z Ukrainy.

 Możemy spodziewać się osób w ogromnym lęku, który będzie manifestował się albo pozornym spokojem i zamrożeniem albo trudnościami w regulowaniu emocji = wybuchami płaczu albo złości, nawracającymi koszmarami, wszechobecnym poczuciem wstydu, winy i porażki. Takie osoby nie będą łatwo wchodzić w relacje, coś co jest bazowe dla nas ludzi – poczucie bezpieczeństwa – legło w gruzach.

Pomocne w rozumieniu i tego co dzieje się są różne modele teoretyczne, które powstały na bazie wcześniejszych doświadczeń z katastrofami czy wojnami. Jednym z nich jest „krzywa katastrofy” Ferberowa i Gordona. Mówi ona o kolejnych fazach radzenia sobie jednostki, ale i całego społeczeństwa z traumami. Modele upraszczają rzeczywistość i dodatkowo obecnie jesteśmy w „procesie traumy” a nie po niej, ale dają chociaż orientacyjną wiedzę o tym, co może się wydarzyć:

Faza początkowa to szok i lęk. To automatyczna reakcja na sytuację niespodziewaną i zagrażającą.

Faza druga jest nazwana heroiczną – może trwać około tygodnia – to czas, kiedy społeczności i pojedynczy ludzie podejmują ryzyko w celu ochrony życia i mienia, jest wiele aktów altruizmu i bohaterstwa.

Faza „miodowego miesiąca” – do około 2 miesięcy. To czas współdziałania i pomocy. Ludzie wspierają się i okazują sobie dużo serdeczności, ale i realnie budują nową wspólną przestrzeń. Dominuje aktywność i spora dawka optymizmu.

Faza rozczarowania – do około roku lub dłużej. Najtrudniejszy czas dla osób po traumie i całych społeczeństw. Po czasie wspierania przez instytucje i społecznej solidarności następuje poczucie izolacji, porzucenia. Zaczyna dominować depresyjny stan a traumy z przeszłości się reaktywują.

Faza rekonstrukcji -kilka lat – to powolny powrót do normalności, z okresami smutku i żalu. To czas mierzenia się ze stratą.

Podział ten może pomóc i nam zrozumieć co się dzieje, może pomóc naszym sąsiadom, którzy uciekają przed agresja i ludobójstwem, może pomóc instytucjom przygotować się zawczasu na sytuacje kryzysowe. Może też dać trochę ulgi i taką wiedzę, że wszystko mija… i to dobre, ale i to złe.

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

Każdy chciałby być kochany takim, jakim jest. Dorośli i dzieci tęsknią za taką miłością. Bezwarunkowa akceptacja buduje w nas przekonane, że jesteśmy wystarczająco dobrzy i buduje nasze poczucie własnej wartości. W jaki sposób rodzice mogą okazywać swoim dzieciom...

Medytacja

Medytacja

 To czym jest medytacja, czy jak ma działać, może się różnić w zależności od tego, w jakiej tradycji ją praktykujemy. W najbardziej powszechnym, niereligijnym, rozumieniu, np.: w podejściu uważności, medytacja to stopniowe zaznajamianie się z samym sobą. To...

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) Zazwyczaj od leków z tej grupy lekarz zaczyna leczenie pacjenta chorego na depresję. Należą do nich: citalopram, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna i sertralina.  Jak sama nazwa wskazuje,...

Leki w depresji

Leki w depresji

Choroba afektywna jednobiegunowa, czyli depresja w jej umiarkowanym i głębokim nasileniu jest wskazaniem do farmakoterapii, czyli stosowaniu leków. Lekarz psychiatra ma do wyboru wiele różnych leków przeciwdepresyjnych. W większości przypadków można dobrać optymalny...

SYDROM SZTOCHOLMSKI

SYDROM SZTOCHOLMSKI

- kiedy ofiara broni kata. W latach 70 XX wieku, w jednym z banków w Sztokholmie zdarzył się napad. Napastnicy przez tydzień przetrzymywali jego pracowników. Kiedy sytuacja została opanowana i zakładnicy zostali uwolnieni, wydarzyło się coś czego nikt się nie...

DEPRESJA SEZONOWA

DEPRESJA SEZONOWA

Depresja sezonowa (SAD) jest jednym z rodzajów depresji. Tym, co ją wyróżnia, jest jej cykliczny, sezonowy przebieg. Epizody depresyjne pojawiają się późną jesienią lub wczesną zimąi trwają do wiosny, wtedy to dochodzi do poprawy nastroju. Bywa, że objawy choroby...

Jesień życia – cz. 2

Jesień życia – cz. 2

Praca Od wielu czynników zależy jakie znaczenie ma praca w życiu człowieka. Jednym z nich jest pokolenie kulturowe danej osoby. Ludzie, którzy byli wychowywani w szacunku do pracy, będą prawdopodobnie bardziej doceniali jej rolę niż ci, którzy żyli w środowisku, gdzie...

Jesień życia

Jesień życia

  Za oknem pierwsza jesienna pogoda, stąd temat dzisiejszego wpisu: jesień życia – starość. Rozwój człowieka, a tym samym proces jego starzenia się i przystosowania do różnych związanych z tym zmian jest ściśle powiązany z historią jego życia. W starości niejako...

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Ryzyko wyczerpania i chorób, frustracji i wypalenia zawodowego w obecnym świecie jest bardzo duże.  Wysokie wymagania, niestabilna sytuacja światowa i pandemiczna, nie sprzyjają zachowaniu równowagi wewnętrznej. Dlatego tak ważne jest, aby być na siebie uważnym i...

Skip to content