Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne , OCD , nerwica natręctw

Wspaniała rola Jacka Nicolsona w Oskarowym filmie „Lepiej być nie może” w pewnym stopniu pokazuje, jak to jest być osobą z OCD. Ile trudności i komplikacji przynosi to zaburzenie i jak ciężko z nim może być „normalnie” żyć. Nawracające, obsesyjne, niepokojące myśli i przymusowe czynności jak choćby-w filmie – wielokrotne mycie rąk we wrzątku za każdym razem nowym mydłem.

 Te myśli natrętne nazywane są obsesjami, chorzy ich nie chcą, mają pełną świadomość jak bardzo utrudniają one ich funkcjonowanie i jak są nadmiarowe… Obsesje bardzo często związane są z przymusowymi czynnościami – kompulsjami. A celem tych czynności jest wyciszenie obsesji i zmniejszenie lęku, który wywołują. Chory ma np. myśli o wszechogarniających zarazkach i zachorowaniu wiec poświęca ogrom czasu na próby zneutralizowania wyobrażonego zagrożenia, dezynfekuje i myje dłonie aż do krwi. Na chwile lęk się zmniejsza, aby po krótkim czasie wrócić ze zdwojoną siłą. I tak w kółko.

 Do najczęściej występujących kompulsji można zaliczyć wielokrotne sprawdzanie czy zamknęliśmy drzwi, ustawianie przedmiotów w „jedyny prawidłowy” sposób albo konieczność utrzymywania idealnego porządku.

Wszyscy miewamy natrętne myśli czy wykonujemy zadania w określony sposób np. czasami zastanawiamy się, czy wyłączyliśmy palnik pod czajnikiem.  Jednak różnica polega na tym, że nie zaprząta to naszych myśli na długo i nie musimy im podporządkować naszego życia. W sytuacji, kiedy osoba cierpi na OCD te przerażające myśli cały czas kłębią się w jej głowie, co sprawia, że powtarza ona wiele czynności, które przeszkadzają w normalnym życiu.

Obsesją towarzyszy niepokój a często duży lęk i co za tym idzie ból psychiczny. Przeżycie jest tak dokuczliwe i nasilone, że chory szuka jakichkolwiek sposobów na ich zredukowanie. Wyobraźmy sobie sytuacje, która wywołuje w nas duży lęk. Ktoś np. panicznie boi się egzaminów, przed sytuacją oceny ma wszystkie objawy stresu i z ciała i z głowy. Ale kiedy sytuacja się kończy – te odczucia mijają i można funkcjonować. U osoby z OCD – nie mijają, bo te objawy nie są związane z realną sytuacja a z myślami, od których nie można odejść, bo są nasze. Kiedy uświadomimy sobie ogrom cierpienia chorego, łatwiej zrozumieć te rozpaczliwe próby ulżenia sobie

Treści myśli natrętnych są różnorakie, w zależności od osoby, ale można wyróżnić kilka tematów, wokół których krążą:

  • Obsesje związane z zarazkami – myśli o zarażeniu się różnymi chorobami
  • Obsesje związane z czystością – myśli o przymusie idealnej sterylności i lęk przed zanieczyszczeniem się, dotknięciem jakiejś powierzchni, która może być brudna.
  • Obsesje związane ze zrobieniem komuś krzywdy – osoba boi się, że w jakiś sytuacjach mogłaby wyrządzić krzywdę sobie lub komuś czy popełnić jakieś przestępstwo np. ukraść
  • Obsesje związane z symetrią – myśli na temat perfekcyjnego ładu i porządku.
  • Obsesje o tabu – myśli związane z tematyką religijną, agresywną czy seksualną

Aby wyciszyć lęk związany z obsesjami chory zachowuje się w określony sposób. Często przybiera to formę całych rytuałów, takich jak powtarzanie specjalnych słów, mycie rąk według chirurgicznego wzorca, sprawdzanie czy drzwi na pewno zostały zamknięte przekręcając klucz odpowiednią ilość razy w odpowiednim układzie bądź ubieranie się zawsze w tej samej kolejności.

 Zachowania te mają charakter przymusowy więc osoba, która cierpi na OCD ma wrażenie, że jeżeli nie wykona odpowiedniej czynności to może stać się coś strasznego . Ich głównym zadaniem kompulsji ma być minimalizowanie niepokoju, niestety ulga jest odczuwalna bardzo krótko. Właściwie im więcej kompulsji tym bardziej zaburzenie pogłębia się.  A intuicja chorego podpowiada, że wykonywanie tych czynności to jedyny sposób poradzenia sobie. Osoba czująca przymus tych czynności może zdawać sobie sprawę z ich przesady i nieadekwatności, ale nie umie znaleźć innego wyjścia. Do najczęstszych zachowań kompulsywnych należą:

  • natrętne mycie całego ciała lub jego części np. rąk
  •  utrzymywanie sterylnej czystości, porządku i idealnego ułożenia wszystkiego w swoim otoczeniu, wielokrotne sprawdzanie czy na pewno wszystko zostało zrobione według zasad i czy efekt tych czynności jest perfekcyjny.
  • zachowania związane ze sprawdzeniem np. czy drzwi są zamknięte, czy żelazko lub gaz zostały wyłączone, czy coś ważnego nie zostało pominięte.
  • czynności związane z kontrolą czy co miało zostać zrobione zostało zrobione, czy ja czegoś okropnego nie zrobiłem.
  • przymus ciągłego liczenia np. przedmiotów

Zaburzenia poznawcze i objawy negatywne w schizofrenii cz. 2

Zaburzenia poznawcze i objawy negatywne w schizofrenii cz. 2

Opowiadanie o zaburzeniach poznawczych wymaga najpierw sprecyzowania co rozumiemy przez funkcje poznawcze. Najprościej możemy zdefiniować je jako czynności psychiczne, które są niezbędne do uzyskania orientacji w środowisku, umożliwiają podejmowanie adaptacyjnych...

Schizofrenia cz. 1

Schizofrenia cz. 1

W bieżącym roku przypada 110 rocznica stworzeni przez szwajcarskiego psychiatrę nazwy  „ schizofrenia” To połączenie dwóch greckich słów : schizein – rozszczepiać i phren – umysł.  Prawdopodobnie żadna inna choroba nie jest tak demonizowana. W niektórych kulturach...

Utraty

Utraty

Za oknami szarość i deszcz, jesień ponura i mokra. Dla części z nas to czas trudniejszy niż inne pory roku, bardziej refleksyjny i depresyjny. W takim właśnie momencie przychodzą do nas różne myśli i wspomnienia o tych którzy odeszli, o niespełnionych marzeniach i...

LĘK – PRZYCZYNY

LĘK – PRZYCZYNY

Zdarza się, że osoby z zaburzeniami lękowymi pytają jak to się stało, że właśnie one cierpią na tę chorobę. Szukają przyczyn swojego stanu, który utrudnia a czasami zaburza ich życie i funkcjonowanie. Zwykle odkrywają, że to jakiś czynnik psychologiczny bądź trudna...

Lęk -„przewodnik”

Lęk -„przewodnik”

W związku z duża popularnością traktowania Internetu jako „lekarza pierwszego kontaktu” krótka ściąga dla zainteresowanych czyli „Przewodnik” po zaburzeniach lękowych ze względu na objawy Co mi jest ? Informacje dodatkowe Co zrobić? FOBIA SPOŁECZNA   czerwienienie...

Zaburzenia lękowe cz. 2.

Zaburzenia lękowe cz. 2.

W przeciwieństwie do opisanych w poprzedniej części fobii, są  też lęki niedające się przypisać do konkretnych rzeczy czy sytuacji. Możemy  wśród nich wymienić:            Lęki napadowe (paniczne – bardzo silne przerażenie i napady paniki, którym towarzyszy uczucie...

Zaburzenia lękowe cz. 1.

Zaburzenia lękowe cz. 1.

Zwykły strach odgrywa w życiu człowieka nieocenioną rolę. Służy do tego, aby ratować jego zdrowie lub życie. Sprawia, że organizm szybko reaguje na realne zagrożenia. A co się dzieje, jeśli ktoś panicznie się boi, jego ciało mobilizuje się do konfrontacji  z...

Zaburzenia nastroju/afektu

Zaburzenia nastroju/afektu

Każdy z nas doświadcza różnych emocji - złości, radości, wstydu czy bardziej złożonych kompleksów jak poczucie winy czy miłość. Czasami jednak ilość i natężenie tych uczuć w znaczący sposób zmienia nasze życie i powoduje, że stajemy się powolnymi sługami naszych...

Co to są zaburzenia osobowości?

Co to są zaburzenia osobowości?

Omawiając różne zaburzenia, należałoby opisać czego one właściwie dotyczą, co zaburzają… Zacznijmy od zastanowienia się nad tym, czym jest osobowość. Opisów jest mnóstwo, bo i temat bardzo skomplikowany i obszerny, ale możemy się pokusić o roboczą definicję: to...

Skip to content