Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne , OCD , nerwica natręctw

Wspaniała rola Jacka Nicolsona w Oskarowym filmie „Lepiej być nie może” w pewnym stopniu pokazuje, jak to jest być osobą z OCD. Ile trudności i komplikacji przynosi to zaburzenie i jak ciężko z nim może być „normalnie” żyć. Nawracające, obsesyjne, niepokojące myśli i przymusowe czynności jak choćby-w filmie – wielokrotne mycie rąk we wrzątku za każdym razem nowym mydłem.

 Te myśli natrętne nazywane są obsesjami, chorzy ich nie chcą, mają pełną świadomość jak bardzo utrudniają one ich funkcjonowanie i jak są nadmiarowe… Obsesje bardzo często związane są z przymusowymi czynnościami – kompulsjami. A celem tych czynności jest wyciszenie obsesji i zmniejszenie lęku, który wywołują. Chory ma np. myśli o wszechogarniających zarazkach i zachorowaniu wiec poświęca ogrom czasu na próby zneutralizowania wyobrażonego zagrożenia, dezynfekuje i myje dłonie aż do krwi. Na chwile lęk się zmniejsza, aby po krótkim czasie wrócić ze zdwojoną siłą. I tak w kółko.

 Do najczęściej występujących kompulsji można zaliczyć wielokrotne sprawdzanie czy zamknęliśmy drzwi, ustawianie przedmiotów w „jedyny prawidłowy” sposób albo konieczność utrzymywania idealnego porządku.

Wszyscy miewamy natrętne myśli czy wykonujemy zadania w określony sposób np. czasami zastanawiamy się, czy wyłączyliśmy palnik pod czajnikiem.  Jednak różnica polega na tym, że nie zaprząta to naszych myśli na długo i nie musimy im podporządkować naszego życia. W sytuacji, kiedy osoba cierpi na OCD te przerażające myśli cały czas kłębią się w jej głowie, co sprawia, że powtarza ona wiele czynności, które przeszkadzają w normalnym życiu.

Obsesją towarzyszy niepokój a często duży lęk i co za tym idzie ból psychiczny. Przeżycie jest tak dokuczliwe i nasilone, że chory szuka jakichkolwiek sposobów na ich zredukowanie. Wyobraźmy sobie sytuacje, która wywołuje w nas duży lęk. Ktoś np. panicznie boi się egzaminów, przed sytuacją oceny ma wszystkie objawy stresu i z ciała i z głowy. Ale kiedy sytuacja się kończy – te odczucia mijają i można funkcjonować. U osoby z OCD – nie mijają, bo te objawy nie są związane z realną sytuacja a z myślami, od których nie można odejść, bo są nasze. Kiedy uświadomimy sobie ogrom cierpienia chorego, łatwiej zrozumieć te rozpaczliwe próby ulżenia sobie

Treści myśli natrętnych są różnorakie, w zależności od osoby, ale można wyróżnić kilka tematów, wokół których krążą:

  • Obsesje związane z zarazkami – myśli o zarażeniu się różnymi chorobami
  • Obsesje związane z czystością – myśli o przymusie idealnej sterylności i lęk przed zanieczyszczeniem się, dotknięciem jakiejś powierzchni, która może być brudna.
  • Obsesje związane ze zrobieniem komuś krzywdy – osoba boi się, że w jakiś sytuacjach mogłaby wyrządzić krzywdę sobie lub komuś czy popełnić jakieś przestępstwo np. ukraść
  • Obsesje związane z symetrią – myśli na temat perfekcyjnego ładu i porządku.
  • Obsesje o tabu – myśli związane z tematyką religijną, agresywną czy seksualną

Aby wyciszyć lęk związany z obsesjami chory zachowuje się w określony sposób. Często przybiera to formę całych rytuałów, takich jak powtarzanie specjalnych słów, mycie rąk według chirurgicznego wzorca, sprawdzanie czy drzwi na pewno zostały zamknięte przekręcając klucz odpowiednią ilość razy w odpowiednim układzie bądź ubieranie się zawsze w tej samej kolejności.

 Zachowania te mają charakter przymusowy więc osoba, która cierpi na OCD ma wrażenie, że jeżeli nie wykona odpowiedniej czynności to może stać się coś strasznego . Ich głównym zadaniem kompulsji ma być minimalizowanie niepokoju, niestety ulga jest odczuwalna bardzo krótko. Właściwie im więcej kompulsji tym bardziej zaburzenie pogłębia się.  A intuicja chorego podpowiada, że wykonywanie tych czynności to jedyny sposób poradzenia sobie. Osoba czująca przymus tych czynności może zdawać sobie sprawę z ich przesady i nieadekwatności, ale nie umie znaleźć innego wyjścia. Do najczęstszych zachowań kompulsywnych należą:

  • natrętne mycie całego ciała lub jego części np. rąk
  •  utrzymywanie sterylnej czystości, porządku i idealnego ułożenia wszystkiego w swoim otoczeniu, wielokrotne sprawdzanie czy na pewno wszystko zostało zrobione według zasad i czy efekt tych czynności jest perfekcyjny.
  • zachowania związane ze sprawdzeniem np. czy drzwi są zamknięte, czy żelazko lub gaz zostały wyłączone, czy coś ważnego nie zostało pominięte.
  • czynności związane z kontrolą czy co miało zostać zrobione zostało zrobione, czy ja czegoś okropnego nie zrobiłem.
  • przymus ciągłego liczenia np. przedmiotów

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

Każdy chciałby być kochany takim, jakim jest. Dorośli i dzieci tęsknią za taką miłością. Bezwarunkowa akceptacja buduje w nas przekonane, że jesteśmy wystarczająco dobrzy i buduje nasze poczucie własnej wartości. W jaki sposób rodzice mogą okazywać swoim dzieciom...

Medytacja

Medytacja

 To czym jest medytacja, czy jak ma działać, może się różnić w zależności od tego, w jakiej tradycji ją praktykujemy. W najbardziej powszechnym, niereligijnym, rozumieniu, np.: w podejściu uważności, medytacja to stopniowe zaznajamianie się z samym sobą. To...

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) Zazwyczaj od leków z tej grupy lekarz zaczyna leczenie pacjenta chorego na depresję. Należą do nich: citalopram, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna i sertralina.  Jak sama nazwa wskazuje,...

Leki w depresji

Leki w depresji

Choroba afektywna jednobiegunowa, czyli depresja w jej umiarkowanym i głębokim nasileniu jest wskazaniem do farmakoterapii, czyli stosowaniu leków. Lekarz psychiatra ma do wyboru wiele różnych leków przeciwdepresyjnych. W większości przypadków można dobrać optymalny...

SYDROM SZTOCHOLMSKI

SYDROM SZTOCHOLMSKI

- kiedy ofiara broni kata. W latach 70 XX wieku, w jednym z banków w Sztokholmie zdarzył się napad. Napastnicy przez tydzień przetrzymywali jego pracowników. Kiedy sytuacja została opanowana i zakładnicy zostali uwolnieni, wydarzyło się coś czego nikt się nie...

DEPRESJA SEZONOWA

DEPRESJA SEZONOWA

Depresja sezonowa (SAD) jest jednym z rodzajów depresji. Tym, co ją wyróżnia, jest jej cykliczny, sezonowy przebieg. Epizody depresyjne pojawiają się późną jesienią lub wczesną zimąi trwają do wiosny, wtedy to dochodzi do poprawy nastroju. Bywa, że objawy choroby...

Jesień życia – cz. 2

Jesień życia – cz. 2

Praca Od wielu czynników zależy jakie znaczenie ma praca w życiu człowieka. Jednym z nich jest pokolenie kulturowe danej osoby. Ludzie, którzy byli wychowywani w szacunku do pracy, będą prawdopodobnie bardziej doceniali jej rolę niż ci, którzy żyli w środowisku, gdzie...

Jesień życia

Jesień życia

  Za oknem pierwsza jesienna pogoda, stąd temat dzisiejszego wpisu: jesień życia – starość. Rozwój człowieka, a tym samym proces jego starzenia się i przystosowania do różnych związanych z tym zmian jest ściśle powiązany z historią jego życia. W starości niejako...

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Odpoczynek i jego brak cz. 2

Ryzyko wyczerpania i chorób, frustracji i wypalenia zawodowego w obecnym świecie jest bardzo duże.  Wysokie wymagania, niestabilna sytuacja światowa i pandemiczna, nie sprzyjają zachowaniu równowagi wewnętrznej. Dlatego tak ważne jest, aby być na siebie uważnym i...

Skip to content