Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne , OCD , nerwica natręctw

Wspaniała rola Jacka Nicolsona w Oskarowym filmie „Lepiej być nie może” w pewnym stopniu pokazuje, jak to jest być osobą z OCD. Ile trudności i komplikacji przynosi to zaburzenie i jak ciężko z nim może być „normalnie” żyć. Nawracające, obsesyjne, niepokojące myśli i przymusowe czynności jak choćby-w filmie – wielokrotne mycie rąk we wrzątku za każdym razem nowym mydłem.

 Te myśli natrętne nazywane są obsesjami, chorzy ich nie chcą, mają pełną świadomość jak bardzo utrudniają one ich funkcjonowanie i jak są nadmiarowe… Obsesje bardzo często związane są z przymusowymi czynnościami – kompulsjami. A celem tych czynności jest wyciszenie obsesji i zmniejszenie lęku, który wywołują. Chory ma np. myśli o wszechogarniających zarazkach i zachorowaniu wiec poświęca ogrom czasu na próby zneutralizowania wyobrażonego zagrożenia, dezynfekuje i myje dłonie aż do krwi. Na chwile lęk się zmniejsza, aby po krótkim czasie wrócić ze zdwojoną siłą. I tak w kółko.

 Do najczęściej występujących kompulsji można zaliczyć wielokrotne sprawdzanie czy zamknęliśmy drzwi, ustawianie przedmiotów w „jedyny prawidłowy” sposób albo konieczność utrzymywania idealnego porządku.

Wszyscy miewamy natrętne myśli czy wykonujemy zadania w określony sposób np. czasami zastanawiamy się, czy wyłączyliśmy palnik pod czajnikiem.  Jednak różnica polega na tym, że nie zaprząta to naszych myśli na długo i nie musimy im podporządkować naszego życia. W sytuacji, kiedy osoba cierpi na OCD te przerażające myśli cały czas kłębią się w jej głowie, co sprawia, że powtarza ona wiele czynności, które przeszkadzają w normalnym życiu.

Obsesją towarzyszy niepokój a często duży lęk i co za tym idzie ból psychiczny. Przeżycie jest tak dokuczliwe i nasilone, że chory szuka jakichkolwiek sposobów na ich zredukowanie. Wyobraźmy sobie sytuacje, która wywołuje w nas duży lęk. Ktoś np. panicznie boi się egzaminów, przed sytuacją oceny ma wszystkie objawy stresu i z ciała i z głowy. Ale kiedy sytuacja się kończy – te odczucia mijają i można funkcjonować. U osoby z OCD – nie mijają, bo te objawy nie są związane z realną sytuacja a z myślami, od których nie można odejść, bo są nasze. Kiedy uświadomimy sobie ogrom cierpienia chorego, łatwiej zrozumieć te rozpaczliwe próby ulżenia sobie

Treści myśli natrętnych są różnorakie, w zależności od osoby, ale można wyróżnić kilka tematów, wokół których krążą:

  • Obsesje związane z zarazkami – myśli o zarażeniu się różnymi chorobami
  • Obsesje związane z czystością – myśli o przymusie idealnej sterylności i lęk przed zanieczyszczeniem się, dotknięciem jakiejś powierzchni, która może być brudna.
  • Obsesje związane ze zrobieniem komuś krzywdy – osoba boi się, że w jakiś sytuacjach mogłaby wyrządzić krzywdę sobie lub komuś czy popełnić jakieś przestępstwo np. ukraść
  • Obsesje związane z symetrią – myśli na temat perfekcyjnego ładu i porządku.
  • Obsesje o tabu – myśli związane z tematyką religijną, agresywną czy seksualną

Aby wyciszyć lęk związany z obsesjami chory zachowuje się w określony sposób. Często przybiera to formę całych rytuałów, takich jak powtarzanie specjalnych słów, mycie rąk według chirurgicznego wzorca, sprawdzanie czy drzwi na pewno zostały zamknięte przekręcając klucz odpowiednią ilość razy w odpowiednim układzie bądź ubieranie się zawsze w tej samej kolejności.

 Zachowania te mają charakter przymusowy więc osoba, która cierpi na OCD ma wrażenie, że jeżeli nie wykona odpowiedniej czynności to może stać się coś strasznego . Ich głównym zadaniem kompulsji ma być minimalizowanie niepokoju, niestety ulga jest odczuwalna bardzo krótko. Właściwie im więcej kompulsji tym bardziej zaburzenie pogłębia się.  A intuicja chorego podpowiada, że wykonywanie tych czynności to jedyny sposób poradzenia sobie. Osoba czująca przymus tych czynności może zdawać sobie sprawę z ich przesady i nieadekwatności, ale nie umie znaleźć innego wyjścia. Do najczęstszych zachowań kompulsywnych należą:

  • natrętne mycie całego ciała lub jego części np. rąk
  •  utrzymywanie sterylnej czystości, porządku i idealnego ułożenia wszystkiego w swoim otoczeniu, wielokrotne sprawdzanie czy na pewno wszystko zostało zrobione według zasad i czy efekt tych czynności jest perfekcyjny.
  • zachowania związane ze sprawdzeniem np. czy drzwi są zamknięte, czy żelazko lub gaz zostały wyłączone, czy coś ważnego nie zostało pominięte.
  • czynności związane z kontrolą czy co miało zostać zrobione zostało zrobione, czy ja czegoś okropnego nie zrobiłem.
  • przymus ciągłego liczenia np. przedmiotów

Pomoc psychologiczna

Pomoc psychologiczna

Polski psychoterapeuta, Jerzy Mellibruda opisał dwa modele pomagania drugiej osobie w problemach osobistych.  Pierwszy model pomagania dominuje w życiu codziennym, a jednocześnie niesie ze sobą określone negatywne...

Psychoterapia

Psychoterapia

Co leczy w psychoterapii? Specyficzne i niespecyficzne czynniki leczące  Wielu potencjalnych pacjentów lub klientów psychoterapii zastanawia się, co i jak, i czy w ogóle takie odziaływanie leczy. Dużo łatwiej wyobrazić sobie, że połknięta tabletka ma realny wpływ na...

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Zespół stresu pourazowego – reakcja na traumę

Jednym ze sposobów, które mogą łagodzić lęk jest wiedza o tym, co się z nami dzieje i o tym, co może się dziać.  Unikanie tematu, umniejszanie go, odwracanie głowy – to naturalne ludzkie odruchy radzenia sobie, które jednak na dłuższą metę nie przynoszą ulgi i...

Ćwiczenia stabilizujące

Ćwiczenia stabilizujące

Jak poradzić sobie z tym, czego doświadczamy w sytuacji krytycznej i stresującej – praktyczne ćwiczenie stabilizujące układ nerwowy. Kiedy doświadczamy czegoś bardzo trudnego - reagujemy. Nasze ciało reaguje. Zachodzą w nim różne procesy, które fizjologicznie mają...

PSYCHOTERAPIA część 2

PSYCHOTERAPIA część 2

 Różnice w psychoterapii możemy również omawiać ze względu na bazę teoretyczną, z której korzysta terapeuta. Na przestrzeni lat powstały różne szkoły, z których każda kładzie nacisk na inne aspekty człowieka, jak również inaczej rozumieją one przyczyny patologii i co...

PSYCHOTERAPIA część 1

PSYCHOTERAPIA część 1

Wiele osób, w sytuacji trudnej pragnie uzyskać pomoc. Zgłaszają się do odpowiednich służb, lekarzy czy duchownych. Dość liczne grono, z tych potrzebujących wsparcia czy leczenia, zostaje skierowane do psychoterapeuty.  I w tym momencie pojawiają się wątpliwości i...

Zaburzenia snu – część 2

Zaburzenia snu – część 2

Lęki nocne Lęki nocne charakteryzują się nagłym wzbudzeniem i towarzyszącymi mu objawami napadu paniki czy krzykiem. Często, to też nadmierne pocenie się, rozszerzone źrenice czy mięsnie napięte do granic możliwości. Po obudzeniu się, osoba jest zwykle zdezorientowana...

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Zaburzenia snu i czuwania cz. 1

Sen definiujemy jako: „ stan obniżenia wrażliwości na bodźce, częściowej bezwładności i zwolnienia funkcji, połączony ze zniesieniem świadomości, występujący u człowieka i zwierząt wyższych w rytmie dobowym, na przemian z czuwaniem.” Czujemy się wypoczęci wtedy, kiedy...

Skip to content