stres 4

Stres – część 4

W poprzednich wpisach skupialiśmy się nad wpływem czynników niezależnych na radzenie sobie  z nadmiernym stresem. Wymieniliśmy podłoże genetyczne, zmienne temperamentalne, choroby somatyczne czy styl przywiązania.

 Nie wyczerpuje to listy rzeczy, na które nie mamy wpływu – bo np. każdy przeszły sukces, rozumiany jako poradzenie sobie z sytuacją nową bądź nagłą, również jest czynnikiem, który zmienia naszą podatność na stres. Im częściej udawało nam się  sobie poradzić, tym łatwiej  rozwiązujemy nowe problemy.

 Jest  tu jednak „ haczyk”. Tak się dzieje, kiedy przypisujemy sukces sobie a nie „szczęśliwemu zbiegowi okoliczności”  lub tylko pomocy innych.

Poczucie sprawczości, bo tak nazywa się ta zmienna, ma znaczący wpływ  na radzenie sobie

w sytuacjach trudnych. Kiedy czujemy, że mamy wpływ, że nasze działania są ważne i skuteczne a my sami jesteśmy autorami własnego życia, wtedy łatwiej nam poradzić sobie z przeciwnościami .

Wyobraźmy sobie dziecko, które jest otoczone bezwarunkowa miłością swoich bliskich. Czuje się bezpieczne i zadbane. Nadchodzi taki moment, kiedy chce robić rzeczy samo – przysłowiowy „bunt dwulatka”. Chce samo jeść, samo biegać, samo eksplorować świat.  Alternatywnych reakcji rodziców jest wiele, oto przykładowe trzy:

Mama tak bardzo się obawia o zdrowie dziecka, że zabrania mu wielu rzeczy i  np. mówi: „Nie biegaj, bo się przewrócisz i będzie bolało”, po czym łapie je za rączkę i powstrzymuje aktywność. Przez jakiś czas dziecko będzie się wyrywać, może nawet się przewróci i rzeczywiście zaboli a wtedy usłyszy: „ No zobacz, jak boli, jakbyś mnie trzymał za rękę to by się tak nie stało” – Ważny dorosły ostrzega/straszy przed aktywnością.

W innej rodzinie Mama zniecierpliwiona ciągłymi działaniami „ja sam”  pozwala dziecku robić wszystko co chce, ale kiedy ono do niej wraca – odpędza się mówiąc „Idź, idź jeszcze pobiegać” . Maluch robi wiele rzeczy sam, ale za cenę bliskości z ważnym dorosłym, który może poczuł się niepotrzebny i „obraził się” na potomka albo uznał, że już jest wystarczająco duży na wszystko skoro to manifestuje.

I trzeci scenariusz: Rodzic wie, że jego dziecko ma doświadczać świata, przewracać się i czuć różne rzeczy, ale w bezpiecznych ramach dorosłego. Pochwala jego spontaniczną aktywność, ale też pokazuje gdzie są prawdziwe niebezpieczeństwa, a gdzie konsekwencje wpisane w robienie różnych rzeczy. Kiedy maluch chce wspiąć się na coś – pozwala mu , jedocześnie będąc asekuracją. A kiedy się przewróci i rozwali kolano – koi jego ból i uspokaja zapewniając, że to minie.

                To duże uproszczenie, ale można założyć, że jeśli taka sama reakcja ważnego dorosłego  będzie się powtarzać – stanie się to podwaliną do nawykowego reagowania na nowe rzeczy, jak i własną aktywność.

 W pierwszej sytuacji może się zdarzyć, że strach mamy dziecka przed czymś nowym, zostanie zaszczepiony w dziecku, a w jego dorosłym życiu będzie objawiał się jako lęk przed wyzwaniami i  powodował duże trudności w radzeniu sobie ze stresem. Dodatkowo takie doświadczenia mogą podkopać wiarę we własne możliwości i siły u dziecka, bo skoro rodzic nie wierzył, że sobie poradzę to pewnie miał rację….

Dorosły, z doświadczeniami z drugiego scenariusza, może mieć dylematy: Czy być aktywnym za cenę bliskości, czy zrezygnować z inicjatywy aby jednak ktoś był obok.  Może też myśleć o swojej sprawczość jak o czymś, co innych dotyka lub rani. Wtedy nawet jeśli ma pomysł, jak poradzić sobie z czymś może się wycofywać, dodatkowo odczuwając wstyd, poczucie winy. Cdn…

Wpływ muzyki na psychikę

Wpływ muzyki na psychikę

Od bardzo dawna wiadomo, że muzyka ma ogromny wpływ na człowieka i jego nastrój. Już w starożytności mówiono, że muzyka łagodzi obyczaje, pomaga leczyć, wspomaga trawienie. Słuchacze intuicyjnie wybierają odpowiednie dla siebie dźwięki. Poziom energii i samopoczucie...

Zespół Aspergera u dorosłych

Zespół Aspergera u dorosłych

            Zespół Aspergera to zaburzenie, które kojarzy się przede wszystkim z dziećmii młodzieżą. Prawdą jest, że najczęściej jest rozpoznawane we wczesnym wieku. Nie oznacza to jednak, że nie dotyka również osób starszych. Zespół Aspergera u dorosłych bywa trudny...

TERAPIA W PRAKTYCE

TERAPIA W PRAKTYCE

Bardzo wielu Pacjentów rozważając pomoc psychoterapeuty, nie wie czego się spodziewać, co budzi sporo obaw i może skutecznie odstraszyć od sięgnięcia po taką formę leczenia. Poniższy opis dotyczy głównie psychoterapii w nurcie psychodynamicznym, ale większość...

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA CZ.2.

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA CZ.2.

Aby wydostać się z pułapki warunkowego traktowania dziecka, warto zacząć od powiedzenia sobie STOP. Zadajmy sobie pytanie: „O co mi tak naprawdę chodzi, na czym mi zależy”. Zastanówmy się czy to, co robimy, jak odzywamy się...

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

MIŁOŚĆ BEZWARUNKOWA

Każdy chciałby być kochany takim, jakim jest. Dorośli i dzieci tęsknią za taką miłością. Bezwarunkowa akceptacja buduje w nas przekonane, że jesteśmy wystarczająco dobrzy i buduje nasze poczucie własnej wartości. W jaki sposób rodzice mogą okazywać swoim dzieciom...

Medytacja

Medytacja

 To czym jest medytacja, czy jak ma działać, może się różnić w zależności od tego, w jakiej tradycji ją praktykujemy. W najbardziej powszechnym, niereligijnym, rozumieniu, np.: w podejściu uważności, medytacja to stopniowe zaznajamianie się z samym sobą. To...

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Leki stosowane w leczeniu depresji – cz. 2.

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) Zazwyczaj od leków z tej grupy lekarz zaczyna leczenie pacjenta chorego na depresję. Należą do nich: citalopram, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna i sertralina.  Jak sama nazwa wskazuje,...

Leki w depresji

Leki w depresji

Choroba afektywna jednobiegunowa, czyli depresja w jej umiarkowanym i głębokim nasileniu jest wskazaniem do farmakoterapii, czyli stosowaniu leków. Lekarz psychiatra ma do wyboru wiele różnych leków przeciwdepresyjnych. W większości przypadków można dobrać optymalny...

SYDROM SZTOCHOLMSKI

SYDROM SZTOCHOLMSKI

- kiedy ofiara broni kata. W latach 70 XX wieku, w jednym z banków w Sztokholmie zdarzył się napad. Napastnicy przez tydzień przetrzymywali jego pracowników. Kiedy sytuacja została opanowana i zakładnicy zostali uwolnieni, wydarzyło się coś czego nikt się nie...

Skip to content