Utraty

Za oknami szarość i deszcz, jesień ponura i mokra. Dla części z nas to czas trudniejszy niż inne pory roku, bardziej refleksyjny i depresyjny. W takim właśnie momencie przychodzą do nas różne myśli i wspomnienia o tych którzy odeszli, o niespełnionych marzeniach i niezrealizowanych planach.   To taki czas, kiedy smutek bierze nas we władanie i każe się zatrzymać, pochylić nad utratami.

W naszej kulturze sukcesu, nie ma zbyt dużo miejsca na taki stan. Jesteśmy przyzwyczajeni do pocieszania: „Nie martw się, jutro będzie lepiej”, itd.

Nie ma w nas pola dla pracy takich uczuć i do zebrania po ich ciężkiej pracy – ważnych owoców. Cały ten proces można nazwać żałobą. Nie jest ona tylko przypisana do śmierci, ale pojawia się w związku z rozstaniem, utratą pracy czy stratą czegoś cennego, idei lub myśli.  To też bardzo ważny etap pracy terapeutycznej, kiedy trzeba pożegnać się z tym, co było/miało być. Pożegnać się ze złudzeniami albo cichymi nadziejami, że może kiedyś…

Żałoba ma etapy. To nie jest jeden wielki ocean smutku czy rozpaczy. Zawiera w sobie dużo więcej uczuć
i stanów, które czasami mogą przerażać albo zawstydzać każdego z nas.

Oczywiście ten model faz żałoby jest dużym uproszczeniem i u każdego może przebiegać trochę inaczej, ale na podstawie obserwacji i badań można powiedzieć, że taka właśnie jest jego natura.

Etap pierwszy to wstrząs, szok, otępienie – występuje zaraz po stracie. Jesteśmy jakby zamrożeni, bez kontaktu z uczuciami na początku. Wtedy to właśnie ludzie są w stanie załatwiać formalności, skupiać się na organizacji np. pogrzebu czy normalnie wstawać do pracy. Nie oznacza to, że utrata ich nie obeszła – to tylko reakcja organizmu na bardzo mocny bodziec. W tym stadium żałoby, nieco później, dominują uczucia żalu, rozpaczy, lęku i gniewu.   „.Dlaczego mnie to spotkało? „Dlaczego ja?”- może kłębić się w głowie…

Etap drugi to zaprzeczenie sytuacji, niedowierzanie, dezorganizacja. Na tym etapie żałoby towarzyszy nam uczucie pustki. Widzimy i czujemy brak, bardzo namacalnie. To nie musi być rzecz materialna, to może być np. wizja własnej osoby czy wyobrażenie o bliskim, które pod wpływem okoliczności  zmieniło się diametralnie. Jeśli zatrzymamy się na tym etapie, możemy przez długi czas zaprzeczać rzeczywistości lub zamiast żałoby zachorować na depresję…

Etap trzeci to właściwa żałoba. Dopiero teraz towarzyszą nam długie okresy smutku i osamotnienia. Często pojawia się także drażliwość, bezsilności i płacz. Ten etap żałoby może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat (w przypadku np. utraty dziecka).  To najważniejszy czas na tej drodze. Pozwala on, we własnym indywidualnym tempie, opłakać i pożegnać się. Czasami i na tym etapie nie ma zgody na odejście „straconego obiektu” i zapętlamy się, jak  w błędnym kole. Doświadczenie utraty w pełni, może oznaczać bowiem całkowitą destrukcję i rozpad ja. To dobry czas, aby poprosić o pomoc psychologa czy terapeutę, którego obecność może odrobinę ustabilizować to, co tak kruche
i delikatne.

Etap czwarty to ukojenie. Napady smutku i żalu są rzadsze, i słabsze. Dostosowujemy się do nowego, odnawiamy istniejące kontakty, nawiązujemy nowe. Zaczynamy być tu i teraz i patrzeć do przodu. Przy tej fazie żałoby mogą pojawić się serdeczne, ciepłe wspomnienia. Utrata nastąpiła, ale nie zabrała ze sobą wszystkiego co było dobre, potrzebne i wspierające.

 I Etap piąty, który zakłada akceptację straty, powrót do codzienności. To ostatnie ze stadiów, w którym pojawiają się nowe cele, nadzieja, radość życia, a czasami wdzięczność.

Warto wiedzieć, że nie każdy przechodzi wszystkie etapy żałoby, a czas ich trwania może się różnić. Zazwyczaj ten stan trwa około roku, kiedy zamyka się cykl pierwszych imienin, urodzin, świąt i innych ważnych dat, które po raz pierwszy są „w braku”, bez danej osoby. Musimy pozwolić sobie na rozpacz, jeśli ją czujemy, na gniew, jeśli go w danej chwili doświadczamy. Te wszystkie uczucia i stany, mimo że trudne, że przeszkadzają, że destabilizują – są potrzebne, aby zakończyć proces leczenia.

Teoretyczne rozważania na temat definicji czy etapów żałoby mają jedno zadanie – pomóc zrozumieć co się z nami dzieje w tych trudnych chwilach jakie przynosi żałoba. Mają dać odrobinę poczucia bezpieczeństwa, które przychodzi, kiedy wiemy co może nastąpić. Mają pozwolić zaakceptować swoje zachowania, nie obwiniać się i nie mieć dodatkowego poczucia winy.

 

Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne , OCD , nerwica natręctw

Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne , OCD , nerwica natręctw

Wspaniała rola Jacka Nicolsona w Oskarowym filmie „Lepiej być nie może” w pewnym stopniu pokazuje, jak to jest być osobą z OCD. Ile trudności i komplikacji przynosi to zaburzenie i jak ciężko z nim może być „normalnie” żyć. Nawracające, obsesyjne, niepokojące myśli i...

Zaburzenia poznawcze i objawy negatywne w schizofrenii cz. 2

Zaburzenia poznawcze i objawy negatywne w schizofrenii cz. 2

Opowiadanie o zaburzeniach poznawczych wymaga najpierw sprecyzowania co rozumiemy przez funkcje poznawcze. Najprościej możemy zdefiniować je jako czynności psychiczne, które są niezbędne do uzyskania orientacji w środowisku, umożliwiają podejmowanie adaptacyjnych...

Schizofrenia cz. 1

Schizofrenia cz. 1

W bieżącym roku przypada 110 rocznica stworzeni przez szwajcarskiego psychiatrę nazwy  „ schizofrenia” To połączenie dwóch greckich słów : schizein – rozszczepiać i phren – umysł.  Prawdopodobnie żadna inna choroba nie jest tak demonizowana. W niektórych kulturach...

LĘK – PRZYCZYNY

LĘK – PRZYCZYNY

Zdarza się, że osoby z zaburzeniami lękowymi pytają jak to się stało, że właśnie one cierpią na tę chorobę. Szukają przyczyn swojego stanu, który utrudnia a czasami zaburza ich życie i funkcjonowanie. Zwykle odkrywają, że to jakiś czynnik psychologiczny bądź trudna...

Lęk -„przewodnik”

Lęk -„przewodnik”

W związku z duża popularnością traktowania Internetu jako „lekarza pierwszego kontaktu” krótka ściąga dla zainteresowanych czyli „Przewodnik” po zaburzeniach lękowych ze względu na objawy Co mi jest ? Informacje dodatkowe Co zrobić? FOBIA SPOŁECZNA   czerwienienie...

Zaburzenia lękowe cz. 2.

Zaburzenia lękowe cz. 2.

W przeciwieństwie do opisanych w poprzedniej części fobii, są  też lęki niedające się przypisać do konkretnych rzeczy czy sytuacji. Możemy  wśród nich wymienić:            Lęki napadowe (paniczne – bardzo silne przerażenie i napady paniki, którym towarzyszy uczucie...

Zaburzenia lękowe cz. 1.

Zaburzenia lękowe cz. 1.

Zwykły strach odgrywa w życiu człowieka nieocenioną rolę. Służy do tego, aby ratować jego zdrowie lub życie. Sprawia, że organizm szybko reaguje na realne zagrożenia. A co się dzieje, jeśli ktoś panicznie się boi, jego ciało mobilizuje się do konfrontacji  z...

Zaburzenia nastroju/afektu

Zaburzenia nastroju/afektu

Każdy z nas doświadcza różnych emocji - złości, radości, wstydu czy bardziej złożonych kompleksów jak poczucie winy czy miłość. Czasami jednak ilość i natężenie tych uczuć w znaczący sposób zmienia nasze życie i powoduje, że stajemy się powolnymi sługami naszych...

Co to są zaburzenia osobowości?

Co to są zaburzenia osobowości?

Omawiając różne zaburzenia, należałoby opisać czego one właściwie dotyczą, co zaburzają… Zacznijmy od zastanowienia się nad tym, czym jest osobowość. Opisów jest mnóstwo, bo i temat bardzo skomplikowany i obszerny, ale możemy się pokusić o roboczą definicję: to...

Skip to content